Make / let / allow
Majburlash va ruxsat berish
make birovni biror ishga majbur qilishni, let va allow esa ruxsat berishni bildiradi; ularning tuzilishi bir-biridan farq qiladi.
Qachon ishlatiladi
Uyingizdagi qoidalarni mehmoningizga tushuntirganda
My parents don't let me stay out after eleven o'clock.
Ota-onam soat o'n birdan keyin tashqarida qolishimga ruxsat bermaydi.
Ish joyidagi tartib-qoidalarni yangi xodimga aytganda
Our manager makes everyone sign in at reception.
Menejerimiz hammani qabulxonada ro'yxatdan o'tishga majbur qiladi.
Xat yoki xabar oxirida yordam taklif qilganda
Let me know if you need anything else before Friday.
Jumagacha yana biror narsa kerak bo'lsa, menga xabar bering.
Rasmiy e'lon yoki ogohlantirishni o'qiganda va tushuntirganda
Visitors are not allowed to use mobile phones in this area.
Tashrif buyuruvchilarga bu hududda mobil telefondan foydalanishga ruxsat berilmaydi.
make va let - to siz
make va let fe'llaridan keyin kishi keladi va undan keyin fe'lning asl shakli - to belgisisiz. make birovni xohlamasa ham biror ishni qilishga majbur qilishni bildiradi. let esa ruxsat berishni bildiradi va so'zlashuv tilida juda ko'p ishlatiladi. Bu ikki fe'lni bir qoida bilan eslash mumkin: make va let dan keyin to yo'q.
- My parents make me study every evening. — Ota-onam har kuni kechqurun meni o'qishga majbur qilishadi.
- Let me help you with those bags. — Qani, o'sha sumkalarni ko'tarishga yordam beray.
- She let her son play outside until dark. — U o'g'liga qorong'i tushguncha tashqarida o'ynashga ruxsat berdi.
- The film made me cry. — Film meni yig'latdi.
| Fe'l | Tuzilish | Namuna |
|---|---|---|
| make | make + kishi + V | They made him wait. |
| let | let + kishi + V | They let him go. |
| allow | allow + kishi + to V | They allowed him to go. |
| make (majhul) | be made + to V | He was made to wait. |
| allow (majhul) | be allowed + to V | He was allowed to go. |
allow, permit va boshqa fe'llar
allow, permit, ask, tell, want, advise, expect, force, remind, teach fe'llaridan keyin kishi va to + fe'l keladi. Ular make va let dan aynan shu bilan farq qiladi. allow ma'no jihatidan let bilan bir xil, lekin rasmiyroq eshitiladi - qoidalar, e'lonlar va rasmiy hujjatlarda odatda allow ishlatiladi. force esa make ning rasmiy va kuchliroq varianti.
- They allowed us to leave early. — Ular bizga erta ketishga ruxsat berishdi.
- The teacher told us to be quiet. — O'qituvchi bizga jim bo'lishni aytdi.
- He asked me to wait in the corridor. — U mendan koridorda kutishimni so'radi.
- Passengers are not permitted to smoke on board. — Yo'lovchilarga bortda chekish taqiqlanadi.
Majhul shakli
Majhul nisbatda qoida o'zgaradi. make majhulda to oladi: He was made to wait. Bu eng ko'p xato qilinadigan nuqtalardan biri. allow ham majhulda to bilan keladi: We were allowed to enter. let esa majhul shaklga umuman ega emas - uning o'rniga be allowed to ishlatiladi: He was allowed to go, "He was let to go" emas.
- He was made to pay the money back. — U pulni qaytarishga majbur qilindi.
- We were allowed to take photos. — Bizga rasmga olishga ruxsat berildi.
- Children are not allowed to enter without an adult. — Bolalarga kattalarsiz kirishga ruxsat berilmaydi.
- The students were told to wait outside. — Talabalarga tashqarida kutish aytildi.
let ning boshqa ma'nolari
let faqat ruxsat bermaydi. Let's bilan taklif qilinadi: Let's go, let's start. Let me bilan esa biror ishni qilishga ruxsat so'raladi yoki taklif qilinadi: Let me explain, let me know. Let me know - ingliz tilidagi eng ko'p ishlatiladigan iboralardan biri: "menga xabar bering" degani. Britaniya inglizchasida let uy ijaraga berishni ham bildiradi: The flat is to let.
- Let's start the meeting. — Yig'ilishni boshlaylik.
- Let me explain the situation. — Vaziyatni tushuntirib beray.
- Let me know if you need anything. — Biror narsa kerak bo'lsa, menga xabar bering.
- Don't let him go alone. — Uni yolg'iz ketishiga yo'l qo'ymang.
help, have va get bilan solishtirish
help fe'li o'ziga xos: undan keyin to bilan ham, to siz ham kelishi mumkin - ikkalasi ham to'g'ri: He helped me (to) carry the box. have somebody do something - kimgadir ish buyurish, to siz: I had the mechanic check the car. get somebody to do something esa ko'ndirish ma'nosini beradi va to bilan keladi: I got him to help me. Bu farqlarni jadval bilan taqqoslab eslang.
- He helped me carry the box. — U menga qutini ko'tarishda yordam berdi.
- She helped me to understand the rule. — U menga qoidani tushunishda yordam berdi.
- I had the mechanic check the brakes. — Ustaga tormozlarni tekshirtirdim.
- I got my brother to lend me his car. — Akamni mashinasini berishga ko'ndirdim.
| Tuzilish | to bormi | Ma'no |
|---|---|---|
| make + kishi + V | Yo'q | Majbur qilmoq |
| let + kishi + V | Yo'q | Ruxsat bermoq |
| help + kishi + (to) V | Ixtiyoriy | Yordam bermoq |
| have + kishi + V | Yo'q | Ish buyurmoq |
| get + kishi + to V | Ha | Ko'ndirmoq |
| allow + kishi + to V | Ha | Rasmiy ruxsat bermoq |
Ko'p uchraydigan xatolar
Let him to go home.
Let him go home.
let dan keyin hech qachon to qo'yilmaydi.
They made me to wait an hour.
They made me wait an hour.
Aniq nisbatda make dan keyin to ishlatilmaydi.
He was made wait outside.
He was made to wait outside.
Majhul nisbatda esa make aksincha to talab qiladi.
The teacher allowed us go home early.
The teacher allowed us to go home early.
allow dan keyin kishi va to + fe'l keladi.
Maslahatlar
- Bir jumlada eslang: make va let to ni yoqtirmaydi, allow va tell esa to ni talab qiladi.
- Majhul shaklda make to ni qaytarib oladi: was made to wait.
- let ning majhul shakli yo'q - o'rniga be allowed to ishlating.
- help fe'lida ikkala variant ham to'g'ri, shuning uchun u bilan xato qilish qiyin.
Mashqlar
My mother makes me ___ my room every Saturday.
They didn't let us ___ in without a ticket.
The teacher allowed the students ___ a dictionary.
___ me explain the situation first.
He was made ___ the money back.
She told him ___ quiet during the exam.
Please let me ___ if you change your mind.
Visitors are not ___ to touch the paintings.
My brother helped me ___ the furniture upstairs.
I finally got him ___ me the truth.
I had the mechanic ___ the brakes yesterday.
The guards made everyone ___ their bags at the entrance.