Gerund and infinitive
V-ing yoki to + fe'l
Ingliz tilida bir fe'ldan keyin ikkinchi fe'l kelganda u yo -ing shaklida (gerund), yo to bilan (infinitiv) bo'ladi; tanlov birinchi fe'lga bog'liq.
Qachon ishlatiladi
O'zingiz haqingizda gapirib, qiziqishlaringizni aytganda
I enjoy cooking at the weekend, but I hate washing up afterwards.
Dam olish kunlari ovqat pishirishni yoqtiraman, lekin keyin idish yuvishni yomon ko'raman.
Kelajakdagi rejalaringizni oilangizga aytganda
We've decided to move to another city next summer.
Kelasi yozda boshqa shaharga ko'chishga qaror qildik.
Begona odamdan xushmuomalalik bilan biror narsa so'raganda
Would you mind waiting here for a few minutes?
Shu yerda bir necha daqiqa kutib tursangiz maylimi?
Qabulxonada nima uchun kelganingizni tushuntirganda
I came to the office to collect my documents.
Men hujjatlarimni olish uchun ofisga keldim.
Gerund va infinitiv nima
Gerund - fe'lning -ing qo'shimchali, otga o'xshab ishlaydigan shakli: reading, swimming, working. Infinitiv esa to + fe'lning asl shakli: to read, to swim, to work. Ikkalasi ham gapda ot vazifasini bajara oladi, lekin qaysi birini tanlash ko'pincha oldingi fe'lga bog'liq va buni yodlash kerak. Gerund gap boshida ega bo'lib ham kelaveradi: Swimming is good for you.
- Swimming is good for your health. — Suzish sog'liq uchun foydali.
- To be honest, I don't agree. — Rostini aytsam, men rozi emasman.
- I enjoy reading books before bed. — Men uxlashdan oldin kitob o'qishni yoqtiraman.
- She wants to become a doctor. — U shifokor bo'lishni xohlaydi.
V-ing talab qiladigan fe'llar
Quyidagi fe'llardan keyin doim -ing shakli keladi: enjoy, finish, avoid, suggest, mind, practise, keep, imagine, admit, deny, risk, consider, miss. Shuningdek can't help va it's no use iboralaridan keyin ham gerund keladi. Bu ro'yxatni butunligicha yodlash shart emas - ko'p uchraydiganlarini gap ichida eslab qolish samaraliroq.
- She finished writing the report at midnight. — U hisobotni yozishni yarim tunda tugatdi.
- I avoid driving in the city centre. — Men shahar markazida mashina haydashdan qochaman.
- He suggested going to the cinema. — U kinoga borishni taklif qildi.
- Would you mind opening the window? — Derazani ochsangiz maylimi?
to + fe'l talab qiladigan fe'llar
want, decide, hope, plan, promise, learn, need, agree, offer, refuse, manage, afford, expect, seem fe'llaridan keyin to + fe'l keladi. Ba'zilari orasiga kishi qo'shiladi: tell / ask / want / advise + kishi + to V. Shuningdek maqsadni bildirish uchun ham infinitiv ishlatiladi: I went out to buy bread (non sotib olish uchun).
- They decided to move to another city. — Ular boshqa shaharga ko'chishga qaror qilishdi.
- We can't afford to buy a new car. — Yangi mashina olishga qurbimiz yetmaydi.
- She asked me to wait outside. — U mendan tashqarida kutishimni so'radi.
- I went to the shop to buy some bread. — Non sotib olish uchun do'konga bordim.
| V-ing bilan | to + V bilan | Ikkalasi ham |
|---|---|---|
| enjoy | want | like |
| finish | decide | love |
| avoid | hope | hate |
| suggest | plan | begin |
| mind | promise | start |
| practise | learn | continue |
Predloglardan keyin doim V-ing
Har qanday predlogdan keyin fe'l faqat -ing shaklida keladi: in, on, at, about, of, for, without, after, before, by. Bu qoida istisnosiz ishlaydi. Shuning uchun good at swimming, interested in learning, instead of waiting, thank you for helping deymiz. Alohida diqqat qiling: look forward to va be used to iboralaridagi to ham predlog, shuning uchun ulardan keyin ham -ing keladi.
- He is good at cooking Uzbek food. — U o'zbek taomlarini pishirishda mohir.
- Thank you for helping me yesterday. — Kecha menga yordam berganingiz uchun rahmat.
- She left without saying goodbye. — U xayrlashmasdan ketdi.
- I'm looking forward to seeing you. — Sizni ko'rishni intiqlik bilan kutyapman.
Ma'no o'zgaradigan fe'llar
Ba'zi fe'llardan keyin ikkala shakl ham kelishi mumkin, lekin ma'no butunlay o'zgaradi. stop + V-ing - o'sha ishni butunlay to'xtatmoq; stop + to V - boshqa ish qilish uchun to'xtamoq. remember + V-ing - qilgan ishni eslamoq; remember + to V - qilish kerakligini esdan chiqarmaslik. try + V-ing - sinab ko'rmoq; try + to V - harakat qilmoq. like, love, hate, begin, start, continue dan keyin esa ikkala shakl deyarli bir xil ma'no beradi.
- He stopped smoking two years ago. — U ikki yil oldin chekishni tashladi.
- He stopped to smoke a cigarette. — U sigaret chekish uchun to'xtadi.
- I remember locking the door. — Eshikni qulflaganim esimda.
- Remember to lock the door! — Eshikni qulflashni unutmang!
| Fe'l | + V-ing | + to V |
|---|---|---|
| stop | Butunlay to'xtatmoq | Boshqa ish uchun to'xtamoq |
| remember | Qilgan ishni eslamoq | Qilishni unutmaslik |
| forget | Qilgan ishni unutmoq | Qilishni unutib qo'ymoq |
| try | Sinab ko'rmoq | Harakat qilmoq |
Ko'p uchraydigan xatolar
I enjoy to read books.
I enjoy reading books.
enjoy fe'lidan keyin faqat -ing shakli keladi.
She is interested in learn English.
She is interested in learning English.
Predlogdan keyin fe'l doim -ing shaklida bo'ladi.
I want going home.
I want to go home.
want fe'lidan keyin to + fe'lning asl shakli keladi.
I'm looking forward to see you.
I'm looking forward to seeing you.
look forward to dagi to - predlog, infinitiv belgisi emas.
Maslahatlar
- Predlog ko'rsangiz, keyingi fe'lni darrov -ing shaklga qo'ying - bu qoida istisnosiz.
- Yangi fe'lni yodlaganda uni butun ibora bilan yozib qo'ying: decide to go, avoid going.
- to dan keyin -ing ko'rsangiz, o'sha to predlogdir: used to noise, look forward to going.
- Maqsadni bildirish uchun doim to + fe'l: I came here to study.
Mashqlar
I enjoy ___ to music in the evening.
She decided ___ a new job.
He is interested in ___ photography.
They want ___ abroad next year.
Would you mind ___ the window, please?
We need ___ this problem today.
She left the room without ___ a word.
He suggested ___ a taxi instead of walking.
I went to the market ___ some fruit.
I'm looking forward to ___ you again soon.
On the way home he stopped ___ a coffee.
Please remember ___ the lights before you leave.