Have / have got
Ega bo'lmoq: have va have got
Biror narsaga egalikni bildiradi, ya'ni o'zbekchadagi "bor" so'ziga to'g'ri keladi. Britaniya inglizchasida have got, Amerika inglizchasida ko'proq have ishlatiladi.
Qachon ishlatiladi
Shifokorga shikoyatini aytganda
I have a headache and a sore throat.
Boshim og'riyapti va tomog'im achishyapti.
Mehmonxonada bo'sh xona so'raganda
Have you got a room for two nights?
Ikki kunga xonangiz bormi?
Do'stingizni tasvirlab berganda
She has got long dark hair and brown eyes.
Uning sochi uzun va qora, ko'zlari jigarrang.
Ish suhbatida tajribasi haqida gapirganda
I have two years of experience in sales.
Mening savdo sohasida ikki yillik tajribam bor.
Tasdiq shakli
have fe'li uchinchi shaxs birlikda has ga aylanadi: he has, she has, it has. Qolgan barcha shaxslarda have qoladi. have got shaklida got so'zi ma'noni o'zgartirmaydi, u shunchaki britancha uslub. Qisqartmalar faqat got bilan ishlaydi: I've got, he's got, they've got.
- I have two sisters. — Mening ikkita singlim bor.
- She has got a new laptop. — Uning yangi noutbuki bor.
- We have a big garden. — Bizning katta bog'imiz bor.
- They've got three children. — Ularning uchta bolasi bor.
| Ega | have shakli | have got shakli |
|---|---|---|
| I / you / we / they | I have a car | I have got (I've got) a car |
| he / she / it | he has a car | he has got (he's got) a car |
Inkor shakli
Bu yerda ikkita yo'l bor va ularni aralashtirmaslik kerak. have bilan do/does yordamchi fe'li ishlatiladi: I don't have, She doesn't have. have got bilan esa not to'g'ridan-to'g'ri have ga qo'shiladi: I haven't got, She hasn't got. Ikkala shakl ham to'g'ri, faqat birini tanlang va gap ichida aralashtirmang.
- He doesn't have any money. — Uning puli yo'q.
- I haven't got a car. — Mening mashinam yo'q.
- We don't have time today. — Bugun vaqtimiz yo'q.
- She hasn't got a brother. — Uning akasi yo'q.
So'roq shakli
have shaklida so'roq Do yoki Does bilan boshlanadi: Do you have a pen? have got shaklida esa have o'zi egadan oldinga chiqadi: Have you got a pen? Qisqa javob ham shunga mos bo'ladi: Yes, I do. yoki Yes, I have.
- Do you have a car? — Sizda mashina bormi?
- Have you got a pen? — Sizda ruchka bormi?
- Does your father have a job? — Otangizning ishi bormi?
| Shakl | So'roq | Qisqa javob |
|---|---|---|
| have | Do you have a pen? | Yes, I do. / No, I don't. |
| have got | Have you got a pen? | Yes, I have. / No, I haven't. |
have qachon "egalik" emas
have fe'li ba'zi iboralarda "bor" ma'nosini bermaydi, balki harakatni bildiradi: have breakfast (nonushta qilmoq), have a shower (dush olmoq), have a rest (dam olmoq). Bunday iboralarda got qo'shib bo'lmaydi. Shuningdek, bu ma'noda have davomli zamonda ham ishlatiladi: I am having lunch.
- We have breakfast at seven. — Biz soat yettida nonushta qilamiz.
- I am having a shower now. — Men hozir dush olyapman.
- Have a good day! — Kuningiz yaxshi o'tsin!
Nimalar haqida gapiriladi
have va have got oila a'zolari, narsalar, tana belgilari va kasalliklar haqida gapirganda ishlatiladi. Masalan: I have a headache, She has got blue eyes, They have a big family. Bu tuzilish bilan "kimda nima bor" degan savolga javob beriladi.
- She has got long hair. — Uning sochi uzun.
- I have a headache today. — Bugun boshim og'riyapti.
- My uncle has a big family. — Amakimning katta oilasi bor.
Ko'p uchraydigan xatolar
She have a new phone.
She has a new phone.
Uchinchi shaxs birlikda have emas, has bo'ladi.
Do you have got a pen?
Do you have a pen? / Have you got a pen?
Ikki shakl aralashtirilmaydi: yo do + have, yo have got.
He doesn't has any money.
He doesn't have any money.
doesn't dan keyin fe'l asl shaklida keladi, -s qo'shilmaydi.
I am having two brothers.
I have two brothers.
Egalik ma'nosida have davomli zamonda ishlatilmaydi.
Maslahatlar
- Uchinchi shaxs birlikda has: he has, she has, it has.
- has got ning qisqartmasi he's got - bu he is emas, adashmang.
- Amerika inglizchasida ko'proq have, Britaniyada have got eshitiladi.
- Nonushta, dush, dam olish iboralarida got ishlatilmaydi.
Mashqlar
My brother ___ a new bicycle.
We ___ three lessons today.
___ you got a minute?
They ___ got a big house in the village.
She ___ have any brothers.
___ your father have a car?
My sister ___ got long black hair.
I ___ got any money with me.
We usually ___ breakfast at half past seven.
Ali ___ a headache, so he is at home.
Do you have a bike? - Yes, I ___ .
My parents ___ have a car, they go by bus.