Plural nouns
Otlarning ko'pligi
Ingliz tilida ko'plik odatda -s qo'shimchasi bilan yasaladi, lekin imlo qoidalari va bir nechta muhim istisno bor. Ko'plik ot bilan fe'l ham moslashadi.
Qachon ishlatiladi
Bozorda yoki do'konda xarid qilganda
I need two kilos of tomatoes and three onions.
Menga ikki kilo pomidor va uchta piyoz kerak.
Guruhdagi odamlar sonini aytganda
There are twenty students and two teachers in our group.
Bizning guruhimizda yigirmata talaba va ikkita o'qituvchi bor.
Sayohatga jo'nashdan oldin narsalar ro'yxatini tuzganda
I packed three shirts, two pairs of shoes and my keys.
Men uchta ko'ylak, ikki juft tufli va kalitlarimni joyladim.
Shifokorga og'riq haqida gapirganda
My teeth hurt and my feet are very cold.
Tishlarim og'riyapti va oyoqlarim juda sovuq.
Asosiy qoida: -s qo'shish
Ko'pchilik otga oddiygina -s qo'shiladi: book - books, car - cars, student - students. O'zbekchadagi -lar qo'shimchasi kabi ishlaydi, lekin sanoq son bilan ham ishlatiladi. O'zbekchada "uchta kitob" deymiz, inglizchada esa three books, ya'ni ko'plik shakl majburiy.
- one car - two cars — bitta mashina - ikkita mashina
- I have three books. — Mening uchta kitobim bor.
- There are five students here. — Bu yerda beshta talaba bor.
Imlo qoidalari
Ba'zi otlarda -s emas, -es qo'shiladi. Bu -s, -ss, -sh, -ch, -x va ba'zi -o bilan tugagan otlarga tegishli: bus - buses, watch - watches, box - boxes, potato - potatoes. Undoshdan keyin -y kelsa, y harfi i ga aylanadi va -es qo'shiladi: city - cities. Lekin unlidan keyingi -y o'zgarmaydi: boy - boys.
- one watch - three watches — bitta soat - uchta soat
- one country - many countries — bitta davlat - ko'p davlatlar
- one boy - two boys — bitta o'g'il bola - ikkita o'g'il bola
- one box - four boxes — bitta quti - to'rtta quti
| Tugashi | Qoida | Misol |
|---|---|---|
| -s, -ss, -sh, -ch, -x | + es | bus - buses, dish - dishes |
| undosh + y | y → ies | city - cities, baby - babies |
| unli + y | + s | day - days, key - keys |
| -f, -fe | f → ves | knife - knives, leaf - leaves |
| -o | ko'pincha + es | potato - potatoes, tomato - tomatoes |
Qoidasiz ko'plik
Ba'zi otlar umuman -s olmaydi, balki butunlay o'zgaradi. Ularni yod olishdan boshqa yo'l yo'q, lekin ular soni ko'p emas va juda tez-tez ishlatiladi. Eng muhimlari: man - men, woman - women, child - children, person - people, foot - feet, tooth - teeth, mouse - mice.
- man - men, woman - women — erkak - erkaklar, ayol - ayollar
- child - children, person - people — bola - bolalar, odam - odamlar
- foot - feet, tooth - teeth — oyoq - oyoqlar, tish - tishlar
- There are many people in the street. — Ko'chada ko'p odam bor.
O'zgarmaydigan va sanalmaydigan otlar
Bir nechta ot birlikda ham, ko'plikda ham bir xil bo'ladi: one fish - two fish, one sheep - two sheep. Boshqa bir guruh otlar esa umuman sanalmaydi va ko'plik shakliga ega emas: water, money, bread, information, advice. Ular bilan doim birlik fe'l ishlatiladi: The information is useful.
- I saw two sheep in the field. — Men dalada ikkita qo'y ko'rdim.
- The water is cold. — Suv sovuq.
- I need some information. — Menga ma'lumot kerak.
Ko'plik bilan fe'l moslashuvi
Ko'plik ot bilan are ishlatiladi, birlik bilan esa is. Present Simple da ham ko'plik ega bilan fe'lga -s qo'shilmaydi: The boys play football. Ko'rsatish olmoshi ham moslashadi: these books, those cars. Shuning uchun otni ko'plikka qo'yganda gapning qolgan qismini ham tekshirib chiqing.
- The boys play football every day. — O'g'il bolalar har kuni futbol o'ynashadi.
- These shoes are new. — Bu tuflilar yangi.
- My teeth hurt. — Tishlarim og'riyapti.
Ko'p uchraydigan xatolar
I have two childs.
I have two children.
child qoidasiz ot, uning ko'pligi children.
There are many peoples here.
There are many people here.
people o'zi ko'plik, unga yana -s qo'shilmaydi.
I have three book.
I have three books.
Sanoq sondan keyin ham ot ko'plikda bo'lishi shart.
The informations are useful.
The information is useful.
information sanalmaydi, ko'plik shakli yo'q va birlik fe'l oladi.
Maslahatlar
- Ko'plik ot bilan are, ko'rsatish olmoshida these/those ishlatiladi.
- Ba'zi otlar o'zgarmaydi: one fish - two fish, one sheep - two sheep.
- Undoshdan keyingi -y doim -ies ga aylanadi, unlidan keyingi -y esa yo'q.
- Qoidasiz ko'pliklarni ro'yxat qilib yod oling, ular ko'p emas.
Mashqlar
I saw two ___ in the park.
There are many ___ in this city.
She has five ___ .
How many ___ work here?
There are three ___ in the box.
My ___ hurt after the long walk.
We bought two ___ at the market.
Three ___ are waiting outside.
The farmer has ten ___ .
My ___ are dirty, I must wash them.
I visited two ___ last year.
These ___ very expensive.