Modals of probability
Ehtimollik modallari: must, might, can't
Bu modal fe'llar biror narsaga qanchalik ishonchingiz borligini ko'rsatadi: must deyarli aniq, might ehtimol, can't esa mutlaqo mumkin emas degani.
Qachon ishlatiladi
Eshik taqillaganda kim kelganini taxmin qilganda
That must be the delivery man - I ordered a parcel this morning.
Bu yetkazib beruvchi bo'lsa kerak - ertalab posilka buyurtma qilgandim.
Yo'qolgan narsangizni qayerdaligini o'ylab topganda
Your keys might be in the pocket of your other jacket.
Kalitlaringiz boshqa kurtkangizning cho'ntagida bo'lishi mumkin.
Ishonib bo'lmaydigan yangilikni eshitganda
That can't be true - I spoke to him only an hour ago.
Bu rost bo'lishi mumkin emas - men u bilan bir soat oldin gaplashdim.
Do'stingiz nega javob bermayotganini muhokama qilganda
She may be in a meeting, so let's send her a message instead.
U yig'ilishda bo'lishi mumkin, shuning uchun unga xabar yuboraylik.
Ishonch shkalasi
Modal fe'llar orqali fikrimizni foizlarda ifodalaganday bo'lamiz. must - taxminan 95 foiz ishonch, mantiqiy xulosa: dalil bor va boshqa izoh yo'q. may, might va could - taxminan 50 foiz, ya'ni bo'lishi ham, bo'lmasligi ham mumkin. can't - ishonchli inkor xulosa, ya'ni bu mutlaqo mumkin emas. Ular orasida might eng ehtiyotkor, could esa biroz ochiqroq ohangda.
- He must be at home - his car is outside. — U uyda bo'lsa kerak - mashinasi tashqarida.
- She might come later, I'm not sure. — U keyinroq kelishi mumkin, aniq bilmayman.
- That can't be true! — Bu rost bo'lishi mumkin emas!
- It could be a mistake in the system. — Bu tizimdagi xato bo'lishi mumkin.
| Modal | Ishonch darajasi | Ma'nosi |
|---|---|---|
| must | 95 foiz - ha | Mantiqiy xulosa: albatta shunday |
| may / might / could | Taxminan 50 foiz | Bo'lishi mumkin |
| may not / might not | Taxminan 50 foiz - yo'q | Bo'lmasligi mumkin |
| can't / couldn't | 95 foiz - yo'q | Bu mumkin emas |
must va can't - mantiqiy xulosa
Bu ikkisi bir-birining qarama-qarshisi. Dalil asosida ijobiy xulosa chiqarsangiz must, salbiy xulosa chiqarsangiz can't ishlatiladi. Diqqat: must ning inkori bu yerda mustn't emas. mustn't butunlay boshqa narsani - taqiqni bildiradi. "You mustn't smoke here" degani "bu yerda chekish mumkin emas (taqiqlangan)", "He can't be serious" esa "u jiddiy bo'lishi mumkin emas (men ishonmayman)".
- The lights are off, so they must be asleep. — Chiroqlar o'chgan, demak ular uxlayotgan bo'lsa kerak.
- You can't be hungry - you have just eaten. — Och bo'lishingiz mumkin emas - hozirgina ovqatlandingiz.
- She speaks perfect French; she must have lived in France. — U frantsuzchada mukammal gapiradi; Fransiyada yashagan bo'lsa kerak.
- You mustn't park here. (taqiq, xulosa emas) — Bu yerga mashina qo'yish mumkin emas.
may, might va could
Bu uchtasi deyarli bir xil ma'noda ishlatiladi - hammasi "bo'lishi mumkin" degani. may biroz rasmiyroq, might so'zlashuvda eng ko'p uchraydi, could esa imkoniyatni ta'kidlaydi. Inkorda esa muhim farq bor: may not va might not "bo'lmasligi mumkin" degani, couldn't esa "mutlaqo mumkin emas" degani, ya'ni can't bilan bir xil kuchda.
- It may rain this evening. — Bugun kechqurun yomg'ir yog'ishi mumkin.
- She might not know about the meeting. — U yig'ilish haqida bilmasligi mumkin.
- The keys could be in your bag. — Kalitlar sumkangizda bo'lishi mumkin.
- He couldn't be the thief - he was with me. — U o'g'ri bo'lishi mumkin emas - u men bilan edi.
Davomli va o'tmish shakllari
Ayni paytda davom etayotgan ish haqida xulosa chiqarish uchun modal + be + V-ing ishlatiladi: He must be working. O'tmishdagi voqea haqida xulosa chiqarish uchun esa modal + have + V3 ishlatiladi: She must have forgotten. Bu shakl B2 darajasida chuqurroq o'rganiladi, lekin uni hozir tanib olish foydali, chunki u kundalik nutqda juda ko'p uchraydi.
- The light is on - he must be working late. — Chiroq yoniq - u kech qolib ishlayotgan bo'lsa kerak.
- She might be sleeping, so don't make noise. — U uxlayotgan bo'lishi mumkin, shovqin qilmang.
- She must have forgotten our meeting. — U uchrashuvimizni unutgan bo'lsa kerak.
- They can't have arrived yet - it's too early. — Ular hali yetib kelgan bo'lishi mumkin emas - juda erta.
| Vaqt | Tuzilish | Namuna |
|---|---|---|
| Hozirgi holat | modal + V | He must be tired. |
| Hozirgi jarayon | modal + be + V-ing | He must be sleeping. |
| O'tmish | modal + have + V3 | He must have left. |
Ehtimollik va ruxsat farqi
may, might va could faqat ehtimollikni emas, ruxsatni ham bildiradi - bu ikki ma'noni chalkashtirmaslik kerak. May I come in? - ruxsat so'rash. It may rain - ehtimollik. Farqni gap turidan bilish oson: savol shaklida va birinchi shaxsda kelsa odatda ruxsat, uchinchi shaxs yoki it bilan kelsa ehtimollik. must ham xuddi shunday ikki ma'noli: majburiyat (You must go) va xulosa (You must be tired).
- May I come in? — Kirsam bo'ladimi?
- Could I borrow your pen? — Ruchkangizni olsam bo'ladimi?
- You must finish this today. (majburiyat) — Buni bugun tugatishingiz shart.
- You must be tired after the trip. (xulosa) — Sayohatdan keyin charchagan bo'lsangiz kerak.
Ko'p uchraydigan xatolar
He mustn't be at home, his car is gone.
He can't be at home, his car is gone.
Inkor xulosa uchun mustn't emas, can't ishlatiladi; mustn't taqiqni bildiradi.
She might to know the answer.
She might know the answer.
Modal fe'llardan keyin to qo'yilmaydi.
He musts be tired.
He must be tired.
Modal fe'llar uchinchi shaxsda -s qo'shimchasini olmaydi.
It must to rain tomorrow.
It might rain tomorrow.
Kelajak bashorati aniq emas, shuning uchun must emas might; modaldan keyin to ham kelmaydi.
Maslahatlar
- must va can't juftlik: biri ishonchli ha, ikkinchisi ishonchli yo'q.
- Modal fe'llardan keyin doim fe'lning asl shakli keladi - na to, na -s.
- Ishonchingiz o'rtacha bo'lsa might ni tanlang, u eng xavfsiz variant.
- O'tmish haqida xulosa kerakmi? modal + have + V3 shaklini ishlating.
Mashqlar
The lights are on, so they ___ be at home.
He ___ be 80 - he looks so young!
I'm not sure. She ___ be at work right now.
It ___ rain tonight, so take an umbrella.
You ___ be tired after such a long trip.
She might ___ the answer.
That ___ be Aziz - he is in Tashkent today.
The light is on - he ___ working late.
She ___ not come to the party - she is very busy.
She isn't answering. She ___ have left already.
You ___ park here - it's a bus stop.
They ___ have arrived yet - the plane landed five minutes ago.